Verplichte mediation?

In ons land heerst de overtuiging dat  vrijwilligheid van partijen een basisvoorwaarde van mediation is. Artikel 5 lid 1 van het MfN mediationreglement 2008 luidt: ‘De mediation vindt plaats op basis van vrijwilligheid van de partijen. Elke partij, alsook de mediator, kan op elk moment de mediation beeindigen’. Maar er klinken steeds vaker geluiden die pleiten voor mogelijkheden om partijen met een zekere dwang rond de mediationtafel te krijgen.

In Europa is mediation soms verplicht

Verschillende landen van Europa hebben inmiddels gekozen voor een meer of minder vergaande vorm van verplichte mediation. In Italië zijn advocaten verplicht om hun cliënten te wijzen op mediation. In Groot-Brittannië kan de rechter partijen voorstellen om deel te nemen aan mediation. Evenals bij ons is deelname aan mediation in Groot-Brittannië gebaseerd op vrijwilligheid, echter met dit verschil dat het afwijzen van een voorstel van de rechter voor de onbereidwillige partij financiële consequenties kan hebben. In Noorwegen is sinds 2008 rechterlijke mediation in de wet vastgelegd en kent Noorwegen een verplichte vorm van conciliatie. Een aantal deelstaten van Duitsland kent sinds 1999 in bepaalde gevallen voorafgaand aan de gerechtelijke procedure een verplichting tot mediation.

De voordelen van verplichte mediation

Het verplichtstellen van mediation voordat men de gang naar de rechter maakt kan veel voordelen opleveren. Het zal tijd- en kostenbesparend zijn en mediation leidt veelal tot een duurzame oplossing van het conflict. De vraag is alleen of met het verplichtstellen van mediation voorafgaand aan een gerechtelijke procedure het recht op een ‘eerlijke en openbare behandeling van de zaak binnen een redelijke termijn door een onafhankelijk en onpartijdig gerecht’ (artikel 6 EVRM) niet in gevaar komt. Volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) en het Hof van Justitie Europese Unie (HvJEU) is mediation als verplichte fase voorafgaand aan een gerechtelijke procedure op de wijze zoals dat momenteel door een aantal landen is vastgelegd verenigbaar met de waarborgen van artikel 6 EVRM.

De situatie in Nederland

Aan een amendement van de SGP eerder dit jaar op een VVD-wetsvoorstel over het gebruik van mediation en aan het advies van Kinderombudsman Marc Dullaert om ouders met kinderen te verplichten om de hulp van een mediator in te roepen als zij willen scheiden is vooralsnog geen gehoor gegeven in de Nederlandse politiek. Of mediation in Nederland onder bepaalde omstandigheden ooit verplicht zal worden?  De tijd zal het leren.

Astrid Staal

Astrid Staal

Conflicten kosten energie, tijd en geld. Daar wil iedereen het liefst zo snel mogelijk van af

Meer artikelen van deze mediator

Meer informatie?

    Naam:

    Email:

    Telefoonnummer:

    Bericht: